กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง 2569 ลูกจ้างต่างชาติต้องยื่นไหม

🧾 ลูกจ้างต่างชาติ สัญญาปีต่อปี ต้องเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างไหม

ช่วงนี้กล่องข้อความของ HR แทบทุกบริษัทเต็มไปด้วยคำถามเดียวกัน เพราะการจัดเก็บเงินเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างจะเริ่มจริงในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 และคำถามที่ถูกถามซ้ำที่สุดมีอยู่ 3 ข้อ คือ ลูกจ้างต่างชาติสัญญาปีต่อปีต้องยื่นไหม รอบเงินเดือนที่ตัดคร่อมเดือนต้องส่งงวดไหน และต้องเตรียมเอกสารอะไรนอกจากแบบ สกล.3 บทความนี้ตอบทีละข้อจากตัวบทกฎหมายจริงครับ

⚖️ กรณีศึกษา: เชฟต่างชาติ ทำสัญญาปีต่อปี ต่อสัญญา 4 ครั้ง

ก่อนจะเข้าเรื่องกองทุน มีคดีหนึ่งที่อธิบายได้ชัดว่า “สัญชาติ” และ “สัญญาปีต่อปี” ไม่ได้ทำให้คนคนหนึ่งพ้นจากสถานะลูกจ้างตามกฎหมายไทย

บทเรียนสำหรับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง: เมื่อคนคนหนึ่งมีสถานะเป็น “ลูกจ้าง” แล้ว สิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานจะตามมาทั้งชุด ไม่ว่าจะถือพาสปอร์ตประเทศไหน หรือเซ็นสัญญาไว้กี่ฉบับก็ตามครับ

🌏 คำถามที่ 1: ลูกจ้างต่างชาติ คอนแทรกต์ปีต่อปี ต้องยื่นไหม

• เกณฑ์ตัวจริงคือจำนวนคน ไม่ใช่สัญชาติ — มาตรา 130 วรรคหนึ่ง กำหนดว่า “ให้ลูกจ้างสำหรับกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่สิบคนขึ้นไปเป็นสมาชิกกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง” ไม่มีถ้อยคำใดแยกสัญชาติ ไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา ญี่ปุ่น หรือยุโรป อยู่ในเกณฑ์เดียวกันหมด
• นิยาม “ลูกจ้าง” ตามมาตรา 5 คือผู้ซึ่งตกลงทำงานให้นายจ้างโดยรับค่าจ้าง ไม่ได้แบ่งตามรูปแบบสัญญา ลูกจ้างรายวัน รายเดือน ชั่วคราว หรือสัญญามีกำหนดระยะเวลาแน่นอน ล้วนเป็นลูกจ้างทั้งสิ้น
• ข้อยกเว้นอยู่ที่มาตรา 130 วรรคสอง — ไม่ใช้บังคับแก่กิจการที่นายจ้างได้จัดให้มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือจัดให้มีการสงเคราะห์ลูกจ้างกรณีออกจากงานหรือตาย ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในกฎกระทรวง
• กรณีมี PVD แต่ครอบคลุมไม่ครบทุกคน — แนวปฏิบัติที่เผยแพร่กันคือพนักงานกลุ่มที่ไม่ได้เป็นสมาชิก PVD ต้องถูกจัดให้เข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง จุดนี้ควรยืนยันกับสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ก่อนยื่นจริง เพราะตัวบทเขียนไว้ในระดับ “กิจการ”
• กิจการที่มีลูกจ้างน้อยกว่า 10 คน — มาตรา 130 วรรคสาม ระบุว่าจะใช้บังคับเมื่อใดให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา ตอนนี้จึงยังไม่อยู่ในบังคับ แต่ถ้าลูกจ้างประสงค์จะเข้าและนายจ้างยินยอม ก็สมัครเข้าได้ตามวรรคสี่ (ใช้แบบ สกล.3/1)

📅 คำถามที่ 2: ตัดรอบ 26 ชน 25 งวดแรกส่งเมื่อไหร่

• กฎหมายยึด “วันจ่ายค่าจ้าง” ไม่ใช่ “วันตัดรอบ” — มาตรา 131 วรรคหนึ่ง เขียนว่า ทุกครั้งที่มีการจ่ายค่าจ้าง ให้ลูกจ้างจ่ายเงินสะสมโดยนายจ้างหักจากค่าจ้าง และนายจ้างจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุน ดังนั้นให้ดูที่วันที่เงินออกจากบัญชีบริษัทจริง
• รอบ 26 ก.ย. – 25 ต.ค. 2569 ที่จ่ายจริงปลายเดือนตุลาคม ถือเป็นการจ่ายค่าจ้างในเดือนตุลาคม จึงต้องนำส่งภายในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 ตามที่เข้าใจไว้ถูกต้องแล้วครับ (กำหนดนำส่งคือภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายค่าจ้าง)
• ส่วนค่าจ้างของวันที่ 26–30 กันยายน 2569 ที่คร่อมมาก่อนวันกฎหมายมีผล ยังไม่มีแนวปฏิบัติที่ประกาศชัดว่าให้เฉลี่ยตัดออกหรือคิดทั้งก้อน ควรโทรยืนยันกับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โทร 0 2660 2059 ก่อนปิดงวดแรก
• จ่ายเงินเดือนช้าไม่ช่วยให้เลื่อนนำส่ง — มาตรา 131 วรรคสอง ระบุว่าถ้านายจ้างไม่จ่ายค่าจ้างตามกำหนดเวลาที่ต้องจ่าย นายจ้างยังมีหน้าที่นำส่งเงินสะสมและเงินสมทบ โดยถือเสมือนว่ามีการจ่ายค่าจ้างแล้ว
• ส่งช้าหรือส่งขาดมีเงินเพิ่มร้อยละ 5 ต่อเดือน ของยอดที่ยังไม่ได้นำส่ง เศษของเดือนถ้าถึง 15 วันให้นับเป็น 1 เดือน น้อยกว่านั้นปัดทิ้ง และห้ามนายจ้างอ้างว่าลืมหักค่าจ้างเพื่อให้พ้นความรับผิด ตามมาตรา 131 โดยตรง
• ถ้ายังไม่ส่ง พนักงานตรวจแรงงานจะมีคำเตือนเป็นหนังสือให้ชำระภายในไม่น้อยกว่า 30 วัน (มาตรา 132) และถ้าไม่ทราบยอดค่าจ้างแน่ชัดก็มีอำนาจประเมินได้ ขั้นสุดท้ายตามมาตรา 136 คือยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สิน

📄 คำถามที่ 3: ยื่นออนไลน์ได้เลยไหม เตรียมอะไรบ้าง

ชุดแบบฟอร์มของกองทุนมี 4 ตัว และแต่ละตัวมีที่มาจากคนละวรรคของมาตรา 130 ครับ

• สกล.3 แบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้าง สำหรับกิจการที่อยู่ในบังคับ (มาตรา 130 วรรคห้า)
• สกล.3/1 สำหรับกิจการที่ไม่อยู่ในบังคับ แต่ลูกจ้างประสงค์เข้าโดยนายจ้างยินยอม (วรรคสี่)
• สกล.3/2 แบบแจ้งเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขรายชื่อลูกจ้าง ใช้เมื่อมีคนเข้า-ออก (วรรคหก)
• สกล.4 หนังสือสำคัญแสดงการขึ้นทะเบียน ที่กรมฯ ออกให้หลังรับแบบรายการแล้ว

เอกสารที่ควรเตรียมไว้ล่วงหน้า:

• หนังสือรับรองนิติบุคคล สำหรับสมัครใช้งานระบบ e-Service ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
• ไฟล์รายชื่อลูกจ้างตามเทมเพลตของกรมฯ — ชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชนหรือเลขหนังสือเดินทางสำหรับลูกจ้างต่างชาติ สัญชาติ อัตราค่าจ้าง และวันที่เริ่มงาน
• รายชื่อพนักงานที่เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เพื่อยืนยันกลุ่มที่ได้รับยกเว้น
• หนังสือมอบอำนาจ กรณีผู้ดำเนินการไม่ใช่กรรมการผู้มีอำนาจลงนาม

ส่วนวันเปิดระบบ e-Service ให้ยื่นออนไลน์นั้น ณ วันที่เผยแพร่บทความนี้ ยังไม่พบประกาศทางการที่ยืนยันวันเปิดระบบที่แน่นอน แนะนำให้โทรเช็กกับกลุ่มงานกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง โทร 0 2660 2059 หรือสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ที่สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ก่อนครับ

💰 ต้องจ่ายค่าจ้างเท่าไหร่ถึงเริ่มส่ง และ “ค่าจ้าง” คืออะไร

• ไม่มีขั้นต่ำ ไม่มีเพดาน — มาตรา 131 ให้คิดจาก “ค่าจ้าง” ที่จ่ายจริงทุกครั้งที่มีการจ่าย ต่างจากประกันสังคมที่กำหนดฐานค่าจ้างขั้นต่ำและขั้นสูงไว้ ลูกจ้างที่ทำงานแค่ไม่กี่วันแล้วได้ค่าจ้างตามสัดส่วน ก็ต้องคำนวณนำส่งตามยอดนั้น
• เพดานตามกฎหมายแม่ — มาตรา 131 กำหนดว่าอัตราเงินสะสมและเงินสมทบให้เป็นไปตามกฎกระทรวง แต่ต้องไม่เกินร้อยละห้าของค่าจ้าง
• อัตราที่ใช้จริงในช่วงแรก ตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสะสมและเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง พ.ศ. 2567 คือฝ่ายละ 0.25% ของค่าจ้าง ระหว่าง 1 ตุลาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2574 จากนั้นปรับเป็นฝ่ายละ 0.50% ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2574
• “ค่าจ้าง” ตามมาตรา 5 คือเงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้างสำหรับระยะเวลาการทำงานปกติ ตัวตัดสินคือลักษณะการจ่าย ไม่ใช่ชื่อที่ตั้งไว้บนสลิป
• ตัวอย่างจากศาล — คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 958/2527 วินิจฉัยว่าเงินเพิ่มที่จ่ายให้ลูกจ้างที่ไม่ขาดงาน ถ้าขาดงานก็ลดลงตามส่วน เป็นเงินตอบแทนความขยันหรือที่เรียกว่าเบี้ยขยัน ไม่ใช่การตอบแทนการทำงานโดยตรง แม้ข้อตกลงจะเรียกเงินนั้นว่า “ค่าจ้าง” ก็ไม่ใช่ค่าจ้างตามกฎหมาย
• แต่อย่าเหมารวม — คดีนี้วินิจฉัยตามประกาศกระทรวงมหาดไทยก่อนมี พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และผลของแต่ละคดีขึ้นกับเงื่อนไขการจ่ายที่ต่างกัน เงินที่จ่ายเป็นจำนวนแน่นอนทุกงวดโดยไม่ผูกเงื่อนไขใด ๆ มีโอกาสสูงที่จะถูกถือเป็นค่าจ้าง จึงควรตั้งรายการรายได้ในระบบเงินเดือนให้แยกชัดตั้งแต่ต้น

✅ เช็กลิสต์ 6 ข้อ ที่ HR ควรทำให้เสร็จก่อน 1 ตุลาคม 2569

• นับหัวลูกจ้างในกิจการให้ชัด ว่าถึง 10 คนหรือยัง โดยนับรวมลูกจ้างทุกสัญชาติและทุกรูปแบบสัญญา ไม่ใช่นับเฉพาะพนักงานประจำคนไทย
• แยกบัญชีรายชื่อ 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กับกลุ่มที่ต้องเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง แล้วเก็บหลักฐานยืนยันไว้ให้ตรวจสอบได้
• ทวนทะเบียนลูกจ้างและข้อมูลประกันสังคมให้ตรงกัน เพราะข้อมูลที่แจ้งประกันสังคมไว้แล้วมีผลต่อการขึ้นทะเบียนกองทุนตามมาตรา 130 วรรคท้าย
• ล็อกปฏิทินนำส่งไว้ที่วันที่ 15 ของทุกเดือน โดยยึดเดือนที่จ่ายค่าจ้างจริงเป็นตัวตั้ง ไม่ใช่เดือนที่ตัดรอบ
• รีวิวรายการรายได้บนสลิปทั้งหมด ว่ารายการไหนเป็นค่าจ้าง รายการไหนเป็นสวัสดิการ แล้วบันทึกเหตุผลไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เผื่อวันที่ต้องชี้แจง
• เลิกคำนวณด้วยมือในไฟล์ Excel ที่ไม่มี Log เพราะยอดนำส่งผิดครั้งเดียวมีเงินเพิ่มร้อยละ 5 ต่อเดือนตามมา และกฎหมายไม่รับฟังข้ออ้างว่าลืมหัก

❓ คำถามที่พบบ่อย

⚖️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: บทความนี้เรียบเรียงจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 หมวด 13 กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (มาตรา 126–138) กฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสะสมและเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง พ.ศ. 2567 ประกอบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16006/2553 และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 958/2527 เพื่อเป็นความรู้ทั่วไปสำหรับเจ้าของกิจการและ HR เท่านั้น ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายรายกรณี ผลของแต่ละคดีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเฉพาะเรื่อง และอัตราหรือกำหนดเวลาอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของทางราชการ กรณีมีข้อสงสัยโปรดตรวจสอบกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โทร 0 2660 2059 หรือปรึกษาทนายความ · เผยแพร่โดย บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด (Digitalscan)