😟 พนักงานหายไปเฉย ๆ ไม่มาทำงาน ไม่ยอมเขียนใบลาออก
เรื่องนี้เจอกันบ่อยมากครับ บางคนทำงานอยู่ดี ๆ ก็ไม่มาอีกเลย โทรไม่รับ LINE ไม่ตอบ บางคนรอรับเงินเดือนงวดล่าสุดก่อนแล้วค่อยหายไป ฝ่ายบุคคลก็ไม่แน่ใจว่าจะนับเป็นลาออก หรือต้องทำเอกสารอะไรให้ถูกกฎหมาย
คำถามนี้มีคำตอบชัดในกฎหมายครับ และมีจุดที่พลาดบ่อยอยู่ 2–3 จุด ซึ่งถ้าทำถูกตั้งแต่ต้น ทั้งบริษัทและพนักงานจะได้รับสิ่งที่ควรได้ตามสิทธิของแต่ละฝ่าย
ไม่ต้องรอใบลาออกครับ ถ้าพนักงานละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 119 (5) แต่ HR ควรทำ หนังสือ 2 ฉบับ คือ หนังสือแจ้งให้กลับมาทำงาน/ชี้แจง และ หนังสือเลิกจ้างที่ระบุเหตุให้ชัด และยังต้องจ่ายค่าจ้างที่ค้างภายใน 3 วันนับแต่วันเลิกจ้างครับ
⚖️ กรณีศึกษา: ศาลฎีกาวางหลัก “สิทธิเลิกจ้างเกิดเมื่อไร”
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 39/2545 เป็นคดีที่ HR ควรรู้ครับ เพราะศาลตอบทั้งเรื่องว่าแบบไหนนับเป็นละทิ้งหน้าที่ และวันที่เลิกจ้างจะมีผลได้ตั้งแต่เมื่อไร
ลูกจ้างตำแหน่งพนักงานขับรถถูกสั่งให้ไปทำงานที่โครงการก่อสร้างตามคำสั่งนายจ้าง แต่ไม่ยอมไป ยังคงไปที่สำนักงานใหญ่แทน นายจ้างเลิกจ้างโดยอ้างว่าละทิ้งหน้าที่ ลูกจ้างฟ้องว่าตนทำงานให้นายจ้างตลอด จึงเป็นการเลิกจ้างโดยไม่มีความผิด
การไม่ไปทำงานในจุดที่ได้รับมอบหมาย แม้ยังไปที่สำนักงานใหญ่ ก็เป็นการละทิ้งหน้าที่ 3 วันติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร แต่สิทธิเลิกจ้างของนายจ้างจะเกิดขึ้นเมื่อพ้นวันที่สามไปแล้ว และนายจ้างให้การเลิกจ้างมีผลย้อนหลังไปถึงวันแรกที่เริ่มขาดงานไม่ได้
นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 119 (5) แต่ต้องนับวันให้ถูก และลงวันที่เลิกจ้างตามความจริง ไม่ใช่ย้อนไปวันแรกที่หายไป
อีกคดีที่ใกล้เคียงคือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 294/2541 ลูกจ้างได้รับอนุญาตให้ลาป่วย แต่ต่อมานายจ้างพบว่าไม่ได้ป่วยจนทำงานไม่ได้ จึงมีหนังสือให้กลับมารายงานตัวทำงาน ลูกจ้างไม่มาทั้งที่ถูกตักเตือนเป็นหนังสือหลายครั้ง ศาลเห็นว่านายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าและไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
คดีเดียวกันนี้ยังวางหลักที่ให้ความเป็นธรรมกับลูกจ้างด้วยครับ คือ ช่วงที่นายจ้างอนุญาตให้หยุดงานแล้ว จะนับเป็นการละทิ้งหน้าที่ไม่ได้ ดังนั้นก่อนนับวันขาดงาน HR ต้องเช็กก่อนว่าวันนั้นพนักงานมีใบลาหรือได้รับอนุญาตไว้หรือไม่
📌 สิ่งที่นายจ้างและ HR ต้องเข้าใจ
- ขาดงานไม่ได้แปลว่าลาออกอัตโนมัติ — มาตรา 119 ให้ “สิทธินายจ้างเลิกจ้าง” โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ดังนั้นฝ่ายที่ต้องแสดงเจตนาเลิกสัญญาคือนายจ้าง ถ้าไม่ทำอะไรเลย สถานะพนักงานจะค้างอยู่
- นับ 3 วันทำงานติดต่อกัน มีวันหยุดคั่นก็ยังนับ — ตัวบทมาตรา 119 (5) เขียนไว้ชัดว่าไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม เช่น ขาดวันศุกร์ หยุดเสาร์–อาทิตย์ แล้วขาดวันจันทร์–อังคาร ถือเป็นการละทิ้งหน้าที่ครั้งเดียวกัน
- ต้อง “ไม่มีเหตุอันสมควร” — ถ้าพนักงานกลับมาพร้อมเหตุผลจริง เช่น ป่วยหนักหรือประสบอุบัติเหตุจนติดต่อไม่ได้ ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและหลักฐานเป็นรายกรณี
- ต้องระบุเหตุให้ชัดตั้งแต่ตอนเลิกจ้าง — มาตรา 119 วรรคท้าย กำหนดว่าถ้าไม่ได้ระบุข้อเท็จจริงที่เป็นเหตุไว้ในหนังสือบอกเลิกสัญญาจ้าง หรือไม่ได้แจ้งให้ลูกจ้างทราบขณะเลิกจ้าง จะยกเหตุนั้นขึ้นอ้างภายหลังไม่ได้
- ไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า — มาตรา 17 วรรคท้าย ยกเว้นการบอกกล่าวล่วงหน้าสำหรับการเลิกจ้างตามมาตรา 119
- ค่าจ้างที่ทำงานไปแล้วยังเป็นของพนักงาน — มาตรา 70 วรรคท้าย ให้จ่ายค่าจ้างและเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับภายใน 3 วันนับแต่วันเลิกจ้าง และมาตรา 67 วรรคสอง ให้จ่ายค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่สะสมไว้ด้วย แม้เป็นการเลิกจ้างตามมาตรา 119
- ยึดเงินเดือนหรือหักเองไม่ได้ — มาตรา 76 ห้ามหักค่าจ้าง เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นที่กฎหมายกำหนด เช่น หักชดใช้ความเสียหายต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้าง
- ถ้าพนักงานแจ้งลาออกเอง ก็มีผลได้โดยไม่ต้องอนุมัติ — คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10161/2551 วางหลักว่าการลาออกเป็นการบอกเลิกสัญญาฝ่ายเดียว ไม่ต้องให้นายจ้างยินยอม กรณีนี้จึงเป็น “ลาออก” ไม่ใช่ “เลิกจ้าง” HR ควรเก็บหลักฐานการแจ้งไว้
ส่วนกรณี “รับเงินเดือนแล้วไม่มาอีกเลย” เงินเดือนงวดที่จ่ายไปแล้วคือค่าตอบแทนของงานที่ทำไปแล้วครับ ส่วนวันที่ขาดงานโดยไม่ได้ลาหลังจากนั้น พนักงานไม่ได้ทำงานให้ จึงไม่เกิดค่าจ้างสำหรับวันนั้น HR คิดเงินงวดสุดท้ายถึงวันที่เลิกจ้างมีผลตามวันทำงานจริง
📌 ลำดับขั้นที่รัดกุม เมื่อพนักงานขาดงานแล้วติดต่อไม่ได้
วันแรก ติดต่อทุกช่องทาง และจดบันทึกไว้
ส่งหนังสือแจ้งให้กลับมาทำงานหรือชี้แจง
❌ ครบ 3 วันทำงาน ไม่มีเหตุอันสมควร
✅ ออกหนังสือเลิกจ้าง ระบุเหตุ ไม่ลงวันย้อนหลัง
✅ ถ้าเจอพนักงานหายไป HR ควรทำอย่างไร
- วันแรกที่ขาด โทร ส่ง LINE และติดต่อผู้ติดต่อฉุกเฉินตามใบสมัคร จดวันเวลาและช่องทางที่ติดต่อไว้ทุกครั้ง
- ตรวจบันทึกเวลาทำงานและใบลา ยืนยันว่าวันที่ขาดเป็นวันทำงานจริง และไม่มีวันที่อนุญาตให้ลาปนอยู่
- ส่งหนังสือแจ้งให้กลับมาปฏิบัติงานหรือชี้แจง (แบบฟอร์มที่ 1) ไปตามที่อยู่ที่พนักงานให้ไว้ทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ และส่งสำเนาทาง LINE หรืออีเมล — กฎหมายไม่ได้บังคับขั้นนี้ แต่ช่วยเปิดโอกาสให้พนักงานชี้แจง และเป็นหลักฐานว่าบริษัทติดตามแล้ว
- เมื่อครบ 3 วันทำงานและไม่มีเหตุอันสมควร ออกหนังสือเลิกจ้าง (แบบฟอร์มที่ 2) ระบุวันที่ขาดงาน ข้อเท็จจริง และมาตรา 119 (5) ให้ชัด ลงวันที่มีผลตั้งแต่วันออกหนังสือ ไม่ย้อนหลัง
- คิดและจ่ายเงินงวดสุดท้ายภายใน 3 วัน นับแต่วันเลิกจ้าง ถ้าพนักงานไม่มารับและติดต่อไม่ได้ มาตรา 9 วรรคสาม เปิดช่องให้นายจ้างนำเงินไปมอบไว้แก่อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมาย เพื่อไม่ต้องเสียดอกเบี้ยหรือเงินเพิ่มนับแต่วันนั้น
- แจ้งออกประกันสังคม ด้วยแบบ สปส.6-09 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และระบุสาเหตุการออกจากงานตามข้อเท็จจริง
- ทวงคืนทรัพย์สินบริษัท เช่น บัตรพนักงาน กุญแจ อุปกรณ์ ด้วยการระบุในหนังสือ แต่ไม่หักจากค่าจ้างเองถ้าไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 76
📄 แบบฟอร์มที่ 1: หนังสือแจ้งให้กลับมาปฏิบัติงาน
หนังสือแจ้งให้กลับมาปฏิบัติงาน
ตามที่ท่านไม่ได้มาปฏิบัติงานตั้งแต่วันที่ ………… โดยไม่ได้ยื่นใบลาหรือแจ้งเหตุให้บริษัททราบ และบริษัทได้ติดต่อท่านทางโทรศัพท์และ LINE เมื่อวันที่ ………… แต่ไม่สามารถติดต่อได้
บริษัทจึงขอให้ท่านกลับมาปฏิบัติงาน หรือชี้แจงเหตุผลการขาดงานพร้อมหลักฐาน ภายในวันที่ …………
หากพ้นกำหนดแล้วบริษัทไม่ได้รับการติดต่อ บริษัทจะดำเนินการตามข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119 (5) ต่อไป หากท่านประสงค์จะลาออก โปรดแจ้งบริษัทเป็นลายลักษณ์อักษร
📄 แบบฟอร์มที่ 2: หนังสือเลิกจ้าง กรณีละทิ้งหน้าที่
หนังสือบอกเลิกสัญญาจ้าง
ข้อเท็จจริง: ท่านไม่ได้มาปฏิบัติงานตั้งแต่วันที่ ………… ถึงวันที่ ………… รวม ………… วันทำงานติดต่อกัน โดยไม่ได้ลาและไม่ได้แจ้งเหตุ บริษัทได้มีหนังสือลงวันที่ ………… แจ้งให้กลับมาปฏิบัติงานหรือชี้แจงแล้ว แต่ท่านไม่ได้กลับมาหรือชี้แจงภายในกำหนด
กรณีจึงเป็นการละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร ตามมาตรา 119 (5) บริษัทจึงบอกเลิกสัญญาจ้างมีผลตั้งแต่วันที่ ………… โดยไม่จ่ายค่าชดเชย
ค่าจ้างและเงินที่ท่านมีสิทธิได้รับ เช่น ค่าจ้างวันทำงานที่ค้าง และค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนประจำปีสะสม (ถ้ามี) บริษัทจะจ่ายภายใน 3 วันนับแต่วันเลิกจ้าง โดยโอนเข้าบัญชีเดิม ขอให้ท่านส่งคืนทรัพย์สินของบริษัท ได้แก่ …………
💡 ข้อคิดสำหรับองค์กร: กฎหมายให้สิทธินายจ้างจัดการเรื่องพนักงานหายไปได้ชัดเจน แต่สิ่งที่ตัดสินผลจริงคือ “หลักฐาน” ครับ บันทึกเวลาที่ตรวจสอบได้ หลักฐานการติดต่อ และหนังสือที่ระบุเหตุครบ ทำให้บริษัทไม่ต้องจ่ายสิ่งที่ไม่ต้องจ่าย และพนักงานได้รับเงินที่เป็นสิทธิของเขาตรงเวลา ทั้งสองฝ่ายจบเรื่องได้โดยไม่ต้องไปถึงศาลครับ
❓ คำถามที่พบบ่อย
Qพนักงานขาดงานเกิน 3 วัน ถือว่าลาออกเองเลยได้ไหม?
ไม่ได้ครับ การขาดงานไม่ใช่การลาออกโดยอัตโนมัติ มาตรา 119 (5) ให้สิทธินายจ้างเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย นายจ้างจึงต้องทำหนังสือเลิกจ้างระบุข้อเท็จจริง หรือแจ้งเหตุให้ลูกจ้างทราบขณะเลิกจ้าง และลงวันที่มีผลตามจริง ไม่ย้อนหลัง
Qเลิกจ้างเพราะละทิ้งหน้าที่ ยังต้องจ่ายเงินเดือนที่ค้างไหม?
ต้องจ่ายครับ ที่ไม่ต้องจ่ายคือค่าชดเชย แต่ค่าจ้างวันที่ทำงานไปแล้วและเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิ ต้องจ่ายภายใน 3 วันนับแต่วันเลิกจ้างตามมาตรา 70 รวมถึงค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนประจำปีสะสมตามมาตรา 67 วรรคสอง และนายจ้างหักค่าจ้างเองไม่ได้ถ้าไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 76
Qใช้อะไรเป็นหลักฐานว่าพนักงานขาดงานจริง 3 วันทำงานติดต่อกัน?
หลักฐานหลักคือบันทึกเวลาเข้า-ออกงานที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ คู่กับใบลาและหลักฐานการติดต่อ บริษัทที่ใช้เครื่องสแกนลายนิ้วมือหรือใบหน้าจะดูสรุปวันขาด ลา มาสาย ย้อนหลังได้จากระบบ เช่น เครื่องสแกนลายนิ้วมือ DST168W ที่ใช้ร่วมกับโปรแกรมเงินเดือนได้
สแกนลายนิ้วมือหรือใบหน้า ลดการลงเวลาแทนกัน ดูสรุปขาด ลา มาสาย รายวัน รายเดือน และรายแผนกย้อนหลังได้ เช่น เครื่องสแกนใบหน้า ฝ่ามือ WP800
ดึงเวลาทำงานเข้าโปรแกรมเงินเดือน จ่ายครั้งเดียว ไม่มีรายเดือน HR ตั้งเงื่อนไขค่าจ้างตามระเบียบบริษัท แล้วคำนวณได้ทันเวลา
Digitalscan (บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด) ขายแบบจ่ายครั้งเดียว ไม่มีค่ารายเดือน ข้อมูลเก็บในเครื่องของบริษัทเป็นค่าเริ่มต้น สอดคล้องแนวทาง PDPA
⚖️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: อ้างอิงคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 39/2545, 294/2541 และ 10161/2551 ประกอบพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 9, 17, 67, 70, 76 และ 119 แบบฟอร์มในบทความเป็นตัวอย่างเพื่อการศึกษา ควรปรับให้ตรงกับข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของแต่ละบริษัท บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปจาก Digitalscan (บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด) ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายเฉพาะกรณี ข้อมูลอ้างอิงกฎหมายที่มีผลบังคับ ณ ตุลาคม 2569 ครับ