ประกันสังคม ม.33 ขยาย 3 กลุ่มใหม่ แม่บ้าน แผงลอย เกษตร

ราชกิจจานุเบกษาประกาศ พระราชกฤษฎีกากำหนดกิจการหรือลูกจ้างอื่นที่ไม่อยู่ในบังคับตามกฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 (เล่ม 143 ตอนที่ 70 ก) สาระสำคัญคือยกเลิกข้อยกเว้นเดิมบางส่วน ทำให้ลูกจ้าง 3 กลุ่มที่เคยอยู่นอกระบบต้องเข้าประกันสังคมมาตรา 33 เหมือนลูกจ้างบริษัททั่วไป

สรุปสั้นสำหรับนายจ้างและ HR ลูกจ้าง 3 กลุ่มที่ต้องเข้าประกันสังคม ม.33 คือ (1) ลูกจ้างงานเพาะปลูก ป่าไม้ เลี้ยงสัตว์ ที่จ้างไม่ตลอดปี (2) ลูกจ้างของบุคคลธรรมดาที่ทำงานบ้านซึ่งไม่เกี่ยวกับธุรกิจ เช่น แม่บ้าน คนสวน คนขับรถ และ (3) ลูกจ้างของร้านแผงลอย ส่วนที่ยังยกเว้นอยู่คือลูกจ้างกิจการประมงที่จ้างไม่ตลอดปี และลูกจ้างของผู้ค้าเร่ กฎหมายมีผลเมื่อพ้น 180 วันนับแต่วันประกาศ คือราวต้นเดือนพฤษภาคม 2570

พ.ร.ฎ. ฉบับนี้แก้อะไรในกฎหมายเดิม

กฎหมายที่ถูกแก้คือพระราชกฤษฎีกาฉบับเดิม พ.ศ. 2560 ซึ่งมาตรา 3 เคยระบุรายชื่อลูกจ้างที่ไม่อยู่ในบังคับของ พ.ร.บ.ประกันสังคม ฉบับใหม่แก้ 3 อนุมาตรา ดังนี้

อนุมาตราสิ่งที่เปลี่ยนผลกับนายจ้าง
(6) ลูกจ้างภาคเกษตรที่จ้างไม่ตลอดปีเดิมยกเว้นทั้งเพาะปลูก ประมง ป่าไม้ เลี้ยงสัตว์ ฉบับใหม่เหลือยกเว้นเฉพาะประมงต้องเข้า เพาะปลูก ป่าไม้ เลี้ยงสัตว์
ยังยกเว้น ประมง
(8) ลูกจ้างของผู้ค้าแผงลอยและค้าเร่ฉบับใหม่เหลือยกเว้นเฉพาะค้าเร่ต้องเข้า แผงลอย
ยังยกเว้น ค้าเร่
(9) ลูกจ้างของนายจ้างบุคคลธรรมดาที่งานไม่เกี่ยวกับธุรกิจยกเลิกทั้งอนุมาตราต้องเข้า แม่บ้าน คนสวน คนขับรถส่วนตัว ฯลฯ

3 กลุ่มลูกจ้างที่ต้องเข้าประกันสังคม ม.33

🌾 เพาะปลูก ป่าไม้ เลี้ยงสัตว์ลูกจ้างที่ไม่ได้จ้างตลอดปี เช่น แรงงานตามฤดูเก็บเกี่ยว ปลูกอ้อย ตัดยาง ฟาร์มไก่ ฟาร์มหมู (ลูกจ้างที่จ้างตลอดปีอยู่ในระบบอยู่แล้วตามกฎหมายเดิม)
🏠 ลูกจ้างของบุคคลธรรมดาคนที่ทำงานให้ครัวเรือนโดยไม่เกี่ยวกับธุรกิจ เช่น แม่บ้าน พี่เลี้ยงเด็ก คนดูแลผู้สูงอายุ คนสวน คนขับรถส่วนตัว
🛒 ลูกจ้างร้านแผงลอยลูกจ้างของผู้ค้าที่ตั้งแผงขายประจำจุด เช่น ร้านข้าวแกง ร้านส้มตำ แผงผลไม้ในตลาด

ลูกจ้างต่างด้าวที่มีเอกสารและใบอนุญาตทำงานถูกต้องก็อยู่ในความคุ้มครองด้วย เพราะ พ.ร.บ.ประกันสังคมไม่ได้จำกัดสัญชาติของผู้ประกันตน

2 กลุ่มที่ยังไม่อยู่ในบังคับ

  • ลูกจ้างกิจการประมงที่จ้างไม่ตลอดปี และไม่มีงานอื่นนอกเหนือจากประมงรวมอยู่ด้วย
  • ลูกจ้างของผู้ค้าเร่ คือผู้ค้าที่เคลื่อนที่ไปขายตามที่ต่างๆ ไม่ได้ตั้งแผงประจำจุด เช่น รถเข็นเร่ขาย หาบเร่
💡 จุดที่มักสับสน: “แผงลอย” กับ “ค้าเร่” ถูกแยกจากกันในกฎหมายใหม่ ร้านที่ตั้งขายประจำจุดถือเป็นแผงลอยและต้องเข้าระบบ ส่วนผู้ค้าที่ย้ายจุดขายไปเรื่อยๆ ยังได้รับยกเว้น ถ้าร้านมีลักษณะผสมกัน ควรสอบถามสำนักงานประกันสังคมพื้นที่เพื่อยืนยันก่อนวันที่กฎหมายมีผล

มีผลบังคับใช้เมื่อไหร่

มาตรา 2 ของ พ.ร.ฎ. กำหนดให้ใช้บังคับ เมื่อพ้น 180 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ประกาศวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 จึงมีผลราวต้นเดือนพฤษภาคม 2570

⚠️ ระหว่างนี้กฎหมายยังไม่มีผล นายจ้างยังไม่มีหน้าที่ขึ้นทะเบียนลูกจ้าง 3 กลุ่มนี้ แต่ควรใช้ช่วงประมาณ 6 เดือนนี้เตรียมข้อมูลลูกจ้าง อัตราค่าจ้าง และงบประมาณเงินสมทบให้พร้อม

หน้าที่นายจ้างเมื่อกฎหมายมีผล

เมื่อลูกจ้างเข้ามาตรา 33 ผู้ว่าจ้าง ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของบ้าน เกษตรกร หรือเจ้าของแผงลอย จะมีหน้าที่แบบเดียวกับนายจ้างทั่วไปตาม พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533

  • ขึ้นทะเบียนนายจ้าง (แบบ สปส.1-01) และขึ้นทะเบียนลูกจ้าง (แบบ สปส.1-03) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเข้าข่าย ตามมาตรา 34
  • หักเงินสมทบจากค่าจ้างลูกจ้าง 5% และนายจ้างจ่ายสมทบอีก 5% เท่ากัน คิดจากฐานค่าจ้างขั้นต่ำ 1,650 บาท สูงสุด 17,500 บาทต่อเดือน (เพดานช่วงปี 2569–2571) เงินสมทบสูงสุดฝ่ายละ 875 บาท
  • นำส่งเงินสมทบภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ตามมาตรา 47
  • ถ้าส่งล่าช้าหรือส่งไม่ครบ ต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินที่ค้าง ตามมาตรา 49
  • เก็บหลักฐานค่าจ้างและวันทำงานไว้ เพราะใช้คำนวณเงินสมทบและเป็นหลักฐานหากมีข้อโต้แย้ง
ตัวอย่างค่าจ้าง/เดือนลูกจ้างจ่าย 5%นายจ้างจ่าย 5%รวมนำส่ง
9,000 บาท450450900 บาท
12,000 บาท6006001,200 บาท
20,000 บาท (เกินเพดาน)8758751,750 บาท

ลูกจ้างได้สิทธิอะไรบ้าง

ได้สิทธิ 7 กรณีเท่ากับผู้ประกันตน ม.33 ทั่วไป คือ เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน ลูกจ้างทำงานบ้านที่เคยสมัครมาตรา 40 แบบสมัครใจ เมื่อเข้ามาตรา 33 แล้วจะเปลี่ยนสถานะเป็นผู้ประกันตน ม.33 แทน เพราะมาตรา 40 มีไว้สำหรับผู้ที่ไม่ได้เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39

เตรียมตัวอย่างไรใน 6 เดือนนี้

  • ทำรายชื่อลูกจ้างที่เข้าข่ายทั้งหมด พร้อมเลขบัตรประชาชนหรือเอกสารแรงงานต่างด้าว
  • ตกลงค่าจ้างรายเดือนหรือรายวันให้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อใช้เป็นฐานคำนวณเงินสมทบ
  • ตั้งงบเงินสมทบฝั่งนายจ้างล่วงหน้า (5% ของค่าจ้างต่อคนต่อเดือน)
  • สำหรับฟาร์มหรือกิจการเกษตรที่มีลูกจ้างตามฤดูหลายคน ควรเริ่มเก็บบันทึกวันทำงานและค่าจ้างเป็นระบบ เพราะลูกจ้างเข้า-ออกบ่อย ต้องแจ้งเข้า-ออกให้ทันกำหนด
💡 กิจการที่มีลูกจ้างหลายคน เช่น ฟาร์มหรือสวนขนาดกลาง สามารถใช้เครื่องสแกนลายนิ้วมือ DST168W หรือเครื่องสแกนใบหน้าและฝ่ามือ WP800 บันทึกวันทำงาน แล้วใช้โปรแกรมเงินเดือน Digitalscan Payroll คำนวณหักประกันสังคมและออกไฟล์ สปส.1-10 สำหรับยื่นทุกเดือน โดย HR เป็นผู้ตั้งค่าอัตราและฐานค่าจ้างเอง

คำถามที่พบบ่อย

จ้างแม่บ้านคนเดียว ต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมไหม
ต้อง เมื่อ พ.ร.ฎ. มีผลราวต้นเดือนพฤษภาคม 2570 เพราะข้อยกเว้นลูกจ้างของนายจ้างบุคคลธรรมดาถูกยกเลิกแล้ว และกฎหมายประกันสังคมใช้กับนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป
ตอนนี้ต้องรีบขึ้นทะเบียนเลยหรือไม่
ยังไม่ต้อง กฎหมายจะมีผลเมื่อพ้น 180 วันนับแต่วันประกาศ 3 พฤศจิกายน 2569 ช่วงนี้เป็นเวลาเตรียมข้อมูลและงบประมาณ
ร้านแผงลอยกับค้าเร่ต่างกันอย่างไร
แผงลอยคือร้านที่ตั้งขายประจำจุด ลูกจ้างต้องเข้าประกันสังคม ส่วนค้าเร่คือผู้ค้าที่เคลื่อนที่ไปขาย ลูกจ้างของผู้ค้าเร่ยังได้รับยกเว้นตามกฎหมายใหม่
ลูกจ้างประมงตามฤดูต้องเข้าประกันสังคมไหม
ยังไม่ต้อง ลูกจ้างกิจการประมงที่ไม่ได้จ้างตลอดปีและไม่มีงานอื่นรวมอยู่ด้วย ยังอยู่ในข้อยกเว้นตามมาตรา 3 (6) ที่แก้ใหม่
เงินสมทบต้องจ่ายเท่าไหร่
ลูกจ้างและนายจ้างจ่ายฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง ฐานต่ำสุด 1,650 บาท สูงสุด 17,500 บาทต่อเดือนในช่วงปี 2569–2571 คิดเป็นเงินสมทบสูงสุดฝ่ายละ 875 บาทต่อเดือน
แรงงานต่างด้าวได้รับความคุ้มครองด้วยไหม
ได้ หากมีเอกสารประจำตัวและใบอนุญาตทำงานถูกต้อง เพราะ พ.ร.บ.ประกันสังคมไม่ได้กำหนดสัญชาติของผู้ประกันตน
คำนวณประกันสังคมทุกงวดให้แม่นยำ

เครื่องสแกนลงเวลา พร้อมโปรแกรมเงินเดือน Digitalscan Payroll ออก สปส.1-10 ภ.ง.ด.1 ได้ในระบบเดียว จ่ายครั้งเดียว ไม่มีค่ารายเดือน

💬 LINE @digitalscan 📞 087-001-0899
ข้อมูลในบทความนี้เรียบเรียงจากพระราชกฤษฎีกากำหนดกิจการหรือลูกจ้างอื่นที่ไม่อยู่ในบังคับตามกฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 70 ก ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 และพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 เพื่อให้ความรู้ทั่วไปแก่เจ้าของกิจการและฝ่ายบุคคล ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับกรณีของท่าน โปรดติดต่อสำนักงานประกันสังคมพื้นที่หรือสายด่วน 1506 · เรียบเรียงโดย บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด (Digitalscan)