😓 HR สรรหาไม่ทัน ให้เวลา 2 เดือน ผ่านไป 4 เดือนยังไม่มีใบสมัครสักใบ แก้ยังไงดี?
คำถามนี้มาจากหัวหน้างานในกลุ่ม HR ครับ บริษัทเปิดรับพนักงานระดับปฏิบัติการ และให้ HR หาคนภายใน 2 เดือน ตอนนี้ผ่านมา 4 เดือนแล้ว แต่ผู้บริหารยังไม่เคยได้อ่านเรซูเม่หรือสัมภาษณ์ใครเลยสักคน บริษัทไม่ได้คิดจะเปลี่ยนตัว HR เพราะตำแหน่ง HR เองก็หาคนยากเหมือนกัน และอนุญาตให้จ้างบริษัทภายนอกช่วยสรรหาได้ บทความนี้สรุปว่าปัญหาน่าจะติดอยู่ตรงไหน หัวหน้างานช่วย HR ได้อย่างไร และกฎหมายเกี่ยวข้องตรงไหนบ้างครับ
📌 คำตอบสั้น ๆ: ถ้าผ่านไป 4 เดือนแล้วยังไม่มีผู้สมัครเข้ามาเลย แปลว่าปัญหาอยู่ที่ต้นทาง คือคนไม่เห็นประกาศ หรือเห็นแล้วไม่อยากสมัคร ยังไม่เกี่ยวกับการคัดเลือก วิธีที่ได้ผลคือเทียบค่าจ้างกับที่อื่นในละแวกเดียวกัน เขียนประกาศใหม่ เพิ่มช่องทางที่ใช้ฟรี ลดงานประจำของ HR และใช้บริษัทจัดหางานที่ได้รับอนุญาตครับ
HR หลายคนในกระทู้เล่าตรงกันว่า คนที่ทำ HR ทุกด้านคนเดียวมักมีเวลาทำงานสรรหาได้แค่วันละ 2–3 ชั่วโมง เพราะต้องทำงานประจำ แก้ปัญหาพนักงาน และสรุปข้อมูลรายเดือนไปด้วย เวลาหาคนไม่ทัน จึงมักเป็นเพราะทรัพยากรไม่พอ ทั้งงบ ช่องทาง และเวลา
🔍 ใบสมัครเป็นศูนย์ แปลว่าติดที่ขั้นไหน
งานสรรหามี 4 ขั้น ถ้าไม่มีใบสมัครเลย แปลว่ายังติดอยู่ที่ขั้น 1–2 เรื่องผู้บริหารเลือกมาก หรือผู้สัมภาษณ์มีอคติ ยังไม่ใช่สาเหตุในกรณีนี้ เพราะยังไม่มีผู้สมัครให้เลือกเลย
❌ คนเห็นประกาศ
ลงประกาศไม่ตรงช่องทาง
❌ คนตัดสินใจสมัคร
ข้อเสนอไม่จูงใจ
คัดกรอง
และนัดสัมภาษณ์
✅ รับเข้าทำงาน
สาเหตุที่พบบ่อยเมื่อตำแหน่งระดับปฏิบัติการไม่มีคนสมัครเลย
- รายได้รวมสู้ที่อื่นไม่ได้ — ผู้สมัครจะเทียบค่าแรง OT เบี้ยขยัน ค่ารถ และค่าอาหาร กับบริษัทใกล้ ๆ กัน
- ลงประกาศผิดที่ — คนกลุ่มนี้มักหางานจากคนรู้จัก กลุ่ม Facebook ในพื้นที่ และป้ายหน้าบริษัท มากกว่าเว็บหางานใหญ่ ๆ
- ประกาศขาดข้อมูลสำคัญ — ไม่บอกค่าแรง เวลางาน OT สถานที่ หรือรถรับส่ง
- คุณสมบัติตึงเกินงาน — จำกัดอายุ วุฒิ หรือประสบการณ์แคบกว่างานจริงต้องการ
- ตอบผู้สมัครช้า — ผู้สมัครระดับปฏิบัติการมักรับงานที่แรกที่ติดต่อกลับ
⚖️ ถ้าต้องพิจารณาเรื่องผลงาน ศาลดูอะไร
บริษัทนี้ไม่ได้คิดจะเลิกจ้าง แต่ควรรู้ไว้ว่า ถ้าวันหนึ่งต้องตัดสินใจเรื่องผลงาน ศาลจะดูอะไรบ้าง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4630/2565 วางแนวไว้ดังนี้
ลูกจ้างตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายบัญชีและการเงิน ทำงานบกพร่องและล่าช้า รวมถึงงานรายงานข้อมูลการเงิน นายจ้างออกหนังสือเตือนแล้ว แต่งานก็ยังบกพร่องอยู่ จึงเลิกจ้าง ศาลแรงงานกลางให้นายจ้างจ่ายค่าเสียหาย 375,000 บาท และศาลอุทธรณ์ฯ พิพากษายืน
ต้องดูว่านายจ้างมีเหตุอันสมควรและเพียงพอที่จะเลิกจ้างหรือไม่ ในคดีนี้ลูกจ้างบกพร่องจริง นายจ้างให้เวลาปรับปรุงพอสมควรแล้ว และไม่มีเจตนากลั่นแกล้ง
ศาลฎีกาเห็นต่างจากศาลล่าง วินิจฉัยว่าไม่ใช่การเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมตามมาตรา 49 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522
จากคดีนี้ ศาลดูหลายเรื่องประกอบกัน คือบกพร่องจริงหรือไม่ ได้เตือนหรือยัง ให้เวลาปรับปรุงพอไหม และมีเจตนากลั่นแกล้งหรือเปล่า ถ้า HR ปิดตำแหน่งไม่ได้เพราะงบไม่พอ ช่องทางไม่พอ หรืองานประจำล้นมือ ก็อาจไม่ใช่ข้อบกพร่องของตัว HR คนเดียว สิ่งที่องค์กรควรทำก่อนคือให้การสนับสนุน และบันทึกแผนที่ตกลงกันไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งเป็นประโยชน์กับทั้งสองฝ่าย
📚 สิ่งที่ต้องเข้าใจ
- ทำงานไม่ถึง KPI ไม่ใช่เหตุยกเว้นค่าชดเชย — ไม่อยู่ในเหตุตามมาตรา 119 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ถ้าเลิกจ้าง นายจ้างยังต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118
- บริษัทหาคนให้นายจ้างต้องมีใบอนุญาต — การหาลูกจ้างให้นายจ้างถือเป็นการ “จัดหางาน” ตามมาตรา 4 พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 ไม่ว่าจะเก็บค่าบริการหรือไม่ก็ตาม
- ประกาศรับสมัครไม่ควรระบุเพศโดยไม่จำเป็น — มาตรา 15 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน กำหนดให้นายจ้างปฏิบัติต่อลูกจ้างชายและหญิงเท่าเทียมกันในการจ้างงาน เว้นแต่ลักษณะงานไม่อาจทำได้
- บริษัทที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 100 คน ต้องจ้างคนพิการ 100 : 1 — ตามมาตรา 33 พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เป็นทั้งหน้าที่ตามกฎหมาย และเป็นกลุ่มผู้สมัครที่หลายบริษัทมองข้าม
✅ หัวหน้างานช่วย HR ปิดตำแหน่งได้อย่างไร
- คุยด้วยตัวเลขทุกสัปดาห์ — ลงประกาศกี่ช่องทาง มีคนทักหรือโทรมากี่คน หลุดไปตรงไหน แทนการทวงถามทุกวัน
- เทียบค่าจ้างกับที่อื่นในละแวกเดียวกัน — ต้องไม่ต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำของจังหวัด ถ้าขึ้นค่าแรงไม่ได้ ให้เพิ่มสิ่งที่ต้นทุนไม่สูง เช่น OT ที่มีให้ทำแน่นอน เบี้ยขยัน ข้าวกลางวัน หรือรถรับส่ง
- เขียนประกาศใหม่ — บอกค่าแรงเป็นตัวเลข เวลางาน สถานที่ ให้สมัครง่ายผ่านไลน์หรือโทรศัพท์ และตัดคุณสมบัติที่งานไม่ได้ต้องการ
- เพิ่มช่องทางที่ใช้ฟรี — แพลตฟอร์ม “ไทยมีงานทำ” และสำนักงานจัดหางานจังหวัดของกรมการจัดหางาน วิทยาลัยเทคนิคหรืออาชีวะใกล้บ้าน ผู้นำชุมชน ป้ายหน้าบริษัท และให้พนักงานแนะนำเพื่อนโดยมีค่าตอบแทน
- ลดงานประจำของ HR — ให้ระบบช่วยสรุปเวลาเข้าออก คิด OT และทำเงินเดือน แล้วกันเวลาไว้ทำงานสรรหาโดยเฉพาะวันละช่วง
- ใช้บริษัทจัดหางานที่ได้รับอนุญาต — ตรวจใบอนุญาตกับกรมการจัดหางานก่อนจ้าง และทำสัญญาที่ระบุค่าบริการกับเงื่อนไขการเปลี่ยนคนให้ชัด
- ผู้บริหารช่วยปลดล็อก — ตกลงคุณสมบัติขั้นต่ำกับ HR ก่อนลงประกาศ และเมื่อมีผู้สมัคร ให้สัมภาษณ์ภายใน 1–2 วัน
❌ ทำแล้วไม่ช่วย
- ทวงถามทุกวันโดยไม่ดูตัวเลข
- ให้ HR หาคนเองโดยไม่มีงบ
- เพิ่มคุณสมบัติระหว่างทาง
- นัดสัมภาษณ์ช้า
✅ ทำแล้วได้ผล
- ดูตัวเลขร่วมกันทุกสัปดาห์
- อนุมัติงบช่องทางหรือเอเจนซี
- ตกลงคุณสมบัติขั้นต่ำตั้งแต่แรก
- สัมภาษณ์ภายใน 1–2 วัน
💡 ข้อคิดสำหรับองค์กร: ถ้าใบสมัครเป็นศูนย์ อย่าเพิ่งสรุปว่า HR ไม่ทำงาน ให้ดูก่อนว่าค่าจ้าง ช่องทาง และเวลาที่ให้ HR พอกับงานหรือเปล่า การวางเป้าร่วมกันพร้อมเครื่องมือที่เพียงพอ มักได้ผลดีกว่าการทวงถามทุกวันครับ
❓ คำถามที่พบบ่อย
HR สรรหาพนักงานไม่ทันตาม KPI นายจ้างเลิกจ้างได้ทันทีไหม?
การทำงานไม่ถึงเป้าอย่างเดียวไม่อยู่ในเหตุที่นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 119 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน นายจ้างจึงยังต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 นอกจากนี้ศาลยังดูด้วยว่ามีเหตุอันสมควรและเพียงพอหรือไม่ ตามแนวฎีกาที่ 4630/2565 ศาลพิจารณาว่าลูกจ้างบกพร่องจริงหรือไม่ ได้รับการเตือนหรือยัง และได้รับเวลาปรับปรุงพอสมควรหรือไม่
จ้างบริษัทภายนอกช่วยสรรหาพนักงาน ต้องตรวจอะไรบ้าง?
การหาลูกจ้างให้นายจ้างถือเป็นการ “จัดหางาน” ตามมาตรา 4 พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 ไม่ว่าจะเก็บค่าบริการหรือไม่ก็ตาม ผู้ประกอบธุรกิจนี้จึงต้องได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางาน ก่อนจ้างควรตรวจใบอนุญาตกับกรมการจัดหางาน และทำสัญญาที่ระบุค่าบริการและเงื่อนไขการรับประกันให้ชัดเจน
ระหว่างยังหาคนไม่ได้ ให้พนักงานเดิมทำ OT แทน ต้องทำอย่างไร?
นายจ้างต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อนเป็นคราว ๆ ไปตามมาตรา 24 และจ่ายค่าล่วงเวลาในวันทำงานไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงตามมาตรา 61 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ช่วงที่มี OT มาก ควรใช้ระบบที่ดึงเวลาจากเครื่องสแกนมาคิด OT ตามอัตราที่ตั้งไว้ เช่น โปรแกรมเงินเดือน Digitalscan Payroll จะช่วยลดการคิดเงินผิดได้
💼 คืนเวลาให้ HR ไปทำงานสรรหา ด้วย Digitalscan
ดึงข้อมูลจากเครื่องสแกนลายนิ้วมือ DST168W หรือเครื่องสแกนใบหน้า WP800 มาสรุปขาด ลา มาสาย
HR ตั้งค่าครั้งแรก แล้วโปรแกรมเงินเดือนจะคิด OT หลายอัตรา ภาษี ประกันสังคม และออกสลิปให้
ได้ทั้งเครื่องสแกนและโปรแกรมเงินเดือน ข้อมูลเก็บไว้ที่คอมพิวเตอร์ของบริษัทเอง
⚖️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: บทความนี้อ้างอิงคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4630/2565 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางาน พ.ศ. 2528 และ พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 เรียบเรียงโดยบริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด (Digitalscan) เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี ข้อเท็จจริงแต่ละเรื่องอาจทำให้ผลต่างกันได้ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจครับ