ขอ ทร.38/1 แรงงานต่างด้าว ทำที่ไหน? สรุปสำหรับนายจ้าง

🪪 ทร.38/1 ของพนักงานต่างชาติ ขอที่ไหน ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

ในกลุ่ม HR มีคนถามสั้น ๆ ว่า “ขอ ทร.38/1 ให้พนักงานต่างชาติ โดยปกติขอที่ไหน” คำถามนี้เจอบ่อยในโรงงาน ไซต์ก่อสร้าง และร้านอาหารที่เพิ่งเริ่มจ้างแรงงานเมียนมา ลาว หรือเวียดนาม

ที่สับสนกันมาก เพราะเอกสารของแรงงานต่างด้าวแยกกันอยู่ 3 หน่วยงาน และเลข “38” ไปซ้ำกับ มาตรา 38 พ.ร.บ.คนเข้าเมือง ซึ่งเป็นเรื่องแจ้งที่พัก (ตม.30) หลายคนจึงพาลูกจ้างไป ตม. แล้วต้องเดินทางกลับมือเปล่า บทความนี้จะแยกให้เห็นว่าเรื่องไหนต้องไปที่ไหนครับ

🏛️ เอกสารแรงงานต่างด้าว เรื่องไหนอยู่กับหน่วยงานไหน

ถ้าจำหลักนี้ได้ จะพาลูกจ้างไปถูกที่ตั้งแต่ครั้งแรก ตัวตนอยู่กับกรมการปกครอง สิทธิทำงานอยู่กับกรมการจัดหางาน วีซ่าและที่พักอยู่กับ ตม.

↔ เลื่อนดูตารางได้

📘 7 เรื่องที่เจ้าของกิจการและ HR ควรรู้

• ทร.38/1 ไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน ทร.38/1 และบัตรชมพูบอกว่าลูกจ้างเป็นใครและอยู่ในประเทศได้ถึงเมื่อไร ส่วนจะทำงานอะไร กับนายจ้างคนไหน ดูจากใบอนุญาตทำงาน
• ใช้กับแรงงานกลุ่มมติ ครม. เท่านั้น สัญชาติที่มีสิทธิขึ้นกับแต่ละรอบ รอบล่าสุดตามมติ ครม. 11 พ.ย. 2568 คือ ลาว เมียนมา และเวียดนาม แรงงาน MOU ไม่ต้องทำบัตรชมพู เพราะใช้หนังสือเดินทาง วีซ่า และใบอนุญาตทำงานแทน
• ต้องได้ใบอนุญาตทำงานก่อน หรือเอกสารจากกรมการจัดหางานตามที่ประกาศรอบนั้นกำหนด ถ้าพาไปอำเภอก่อน สำนักทะเบียนจะยังทำให้ไม่ได้
• ลูกจ้างต้องไปเอง ส่งคนอื่นไปแทนไม่ได้ เพราะต้องถ่ายรูปและเก็บลายนิ้วมือที่สำนักทะเบียน บางรอบจองคิวล่วงหน้าออนไลน์ได้ ค่าธรรมเนียมบัตรตามคู่มือประชาชนของกรมการปกครองคือ 60 บาท
• รอบต่ออายุที่กำลังจะถึง มติ ครม. 14 ก.ค. 2569 ให้แรงงานกลุ่มเดิมอยู่และทำงานต่อได้ถึง 11 ธ.ค. 2570 แต่ต้องยื่นต่อใบอนุญาตทำงานผ่าน e-WorkPermit ภายใน 11 ธ.ค. 2569 และเมื่อต่อเสร็จ ต้องพาไปทำบัตรชมพูใบใหม่ด้วย
• มีบัตรชมพูแต่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน นายจ้างมีความผิด การรับคนต่างด้าวเข้าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตฝ่าฝืนมาตรา 9 พ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว โทษปรับ 10,000–100,000 บาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน ตามมาตรา 102
• จัดหอพักให้ลูกจ้าง = บริษัทต้องแจ้ง ตม.30 ผู้ครอบครองที่พักต้องแจ้ง ตม. ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่คนต่างด้าวเข้าพัก ตามมาตรา 38 พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 แจ้งผ่านระบบออนไลน์ของ ตม. ได้

✅ เช็กลิสต์ HR ก่อนพาลูกจ้างไปทำ ทร.38/1

• ดูก่อนว่าลูกจ้างอยู่กลุ่มไหน ถ้าเป็นแรงงาน MOU ไม่ต้องไปอำเภอ ถ้าเป็นกลุ่มมติ ครม. ค่อยไปต่อข้อถัดไป
• รอให้ใบอนุญาตทำงานผ่านก่อน แล้วค่อยนัดวันไปอำเภอหรือเขต
• เช็กสถานที่และวันรับยื่นจากประกาศของรอบนั้น แล้วโทรถามอำเภอหรือสำนักงานเขตก่อนเดินทาง ในกรุงเทพฯ ใช้ระบบจองคิวออนไลน์ของ กทม.
• เตรียมเอกสารให้ครบในแฟ้มเดียว หนังสือเดินทางหรือเอกสารแทน วีซ่า ใบอนุญาตทำงานหรือใบรับคำขอ บัตรชมพูหรือ ทร.38/1 เดิม (ถ้ามี) และหลักฐานตรวจสุขภาพหรือประกันสุขภาพ/ประกันสังคม
• บันทึกข้อมูลลงทะเบียนพนักงานทันทีที่ได้บัตร เลขประจำตัว 13 หลัก วันหมดอายุบัตร และวันหมดอายุใบอนุญาตทำงาน พร้อมตั้งเตือนล่วงหน้าอย่างน้อย 2 เดือน
• คืนบัตรตัวจริงให้ลูกจ้างถือเอง บริษัทเก็บเฉพาะสำเนา เพราะลูกจ้างต้องแสดงบัตรต่อเจ้าหน้าที่ได้ตลอดเวลา
• ถ้ามีหอพักของบริษัท ให้คนดูแลหอแจ้ง ตม.30 ทุกครั้งที่มีลูกจ้างต่างด้าวเข้าพักใหม่ ภายใน 24 ชั่วโมง
• ไม่จ่ายเงินให้คนที่อ้างว่าทำบัตรได้โดยไม่ต้องพาตัวลูกจ้างไป ขั้นตอนถ่ายรูปและเก็บลายนิ้วมือที่สำนักทะเบียนเลี่ยงไม่ได้

❓ คำถามที่พบบ่อย

⚖️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: บทความนี้เรียบเรียงโดย บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด เพื่อให้ความรู้ทั่วไป อ้างอิงพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 (แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2561) มาตรา 9 และ 102 พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 38 มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 และ 14 กรกฎาคม 2569 และคู่มือประชาชนของกรมการปกครอง สถานที่ วันรับยื่น และเอกสารอาจต่างกันในแต่ละรอบและแต่ละพื้นที่ ควรตรวจประกาศของรอบนั้น หรือสอบถามที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต หรือสำนักงานจัดหางานในพื้นที่ครับ