บริษัทรับเหมาแรงงาน ไม่มีออฟฟิศ ต้องจ้างคนพิการไหม?

🚨 ไม่มีออฟฟิศเป็นของตัวเอง บริษัทรับเหมาแรงงานต้องจ้างคนพิการไหม?

คำตอบสั้น ๆ

ต้องปฏิบัติตามกฎหมายครับ การเป็นบริษัทรับเหมาแรงงาน (Outsource) ที่ส่งลูกจ้างไปทำงานในสถานประกอบการของผู้ว่าจ้าง ไม่ทำให้พ้นหน้าที่ เพราะกฎหมายดูที่ ใครเป็นผู้จ่ายค่าจ้างและมีอำนาจบังคับบัญชา ไม่ได้ดูที่ว่ามีอาคารสำนักงานของตัวเองหรือไม่ครับ

⚖️ กรณีศึกษา: คำพิพากษาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษที่ 4771/2561

ข้ออ้างนายจ้าง

บริษัทรับเหมาแรงงานต่อสู้ว่า ตนเป็นเพียงผู้จัดหาคนไปทำงานในสถานประกอบการของผู้ว่าจ้าง ไม่มีพื้นที่ทำงานเป็นของตนเอง จึงไม่อยู่ในข่ายที่ต้องรับคนพิการเข้าทำงานหรือส่งเงินเข้ากองทุน

ศาลมองว่า

ศาลพิจารณาจากอำนาจบังคับบัญชาเป็นสำคัญ เมื่อบริษัทเป็นผู้รับสมัคร ฝึกอบรม จ่ายค่าจ้าง นำส่งเงินสมทบประกันสังคม และในสัญญาระบุว่าบริษัทมีสิทธิคัดเลือกและบริหารจัดการพนักงาน ความเป็นนายจ้างจึงอยู่ที่บริษัท ไม่ใช่เจ้าของสถานที่ทำงาน

ผลทางกฎหมาย

ศาลพิพากษาให้บริษัทต้องนำส่งเงินเข้ากองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการย้อนหลัง เงินต้นกว่า 3.2 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี รวมภาระที่ต้องชำระเกือบ 4 ล้านบาท

📌 สิ่งที่ทั้งนายจ้างและลูกจ้างควรเข้าใจ

  • ความเป็นนายจ้างตามกฎหมายผูกกับ อำนาจในการจ่ายค่าจ้างและบังคับบัญชา ไม่ได้ผูกกับสถานที่ตั้งของงาน — ธุรกิจที่ไม่มีออฟฟิศของตัวเองจึงไม่ได้รับยกเว้น
  • พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 กำหนดทางเลือกไว้หลายทาง ทั้งการรับคนพิการเข้าทำงานตาม มาตรา 33 การส่งเงินเข้ากองทุนแทนตาม มาตรา 34 หรือการให้สัมปทาน จัดสถานที่จำหน่ายสินค้า จ้างเหมาช่วงงาน ฝึกงาน ตาม มาตรา 35 ครับ
  • เจตนารมณ์ของกฎหมายคือการเปิดโอกาสให้คนพิการมีงานทำจริง ไม่ใช่เพียงการเก็บเงินเข้ากองทุน การเลือกใช้มาตรา 35 จึงเป็นทางที่ตอบโจทย์ทั้งสองฝ่ายในหลายกรณี
  • ในเชิงกระบวนพิจารณา ข้อต่อสู้สำคัญ เช่น วิธีคำนวณจำนวนลูกจ้างหรือการหักวันหยุด ควรยกขึ้นว่ากล่าวตั้งแต่ศาลชั้นต้น หากเพิ่งยกในชั้นอุทธรณ์ ศาลอาจไม่รับวินิจฉัยครับ

✅ แนวปฏิบัติที่ถูกต้องสำหรับ HR และเจ้าของกิจการ

  • นับจำนวนลูกจ้างทั้งหมดในสังกัด รวมทุกไซต์งานและทุกสัญญา ให้ตรงกับความเป็นจริงในแต่ละปี เพื่อทราบสัดส่วนที่ต้องรับผิดชอบ
  • เลือกแนวทางให้ชัดล่วงหน้าว่าจะรับคนพิการเข้าทำงานตามมาตรา 33 ใช้ทางเลือกตามมาตรา 35 หรือส่งเงินเข้ากองทุนตามมาตรา 34 แล้วดำเนินการภายในกำหนดเวลาของแต่ละปี
  • เก็บทะเบียนลูกจ้าง สัญญาจ้าง และข้อมูลการลงเวลาทำงานให้ครบถ้วนเป็นระบบ ใช้ยืนยันตัวเลขได้เมื่อมีการตรวจสอบหรือข้อพิพาท
  • ระบุขอบเขตอำนาจบริหารจัดการในสัญญารับเหมาแรงงานให้ชัดเจน ทั้งฝ่ายผู้รับเหมาและผู้ว่าจ้าง จะช่วยลดข้อโต้แย้งเรื่องสถานะนายจ้างในภายหลัง
  • หากมีข้อสงสัยเรื่องเกณฑ์การนับหรือวิธีคำนวณ ปรึกษากรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการหรือที่ปรึกษากฎหมายตั้งแต่ต้นปี ดีกว่ามาแก้ตอนถูกเรียกเก็บย้อนหลังครับ

💡 ข้อคิดสำหรับองค์กร: เมื่อรูปแบบการจ้างงานยืดหยุ่นขึ้น ทั้งรับเหมาแรงงาน งานโครงการ และการทำงานนอกสถานที่ คำว่า “นายจ้าง” จึงไม่ได้วัดกันที่ตัวอาคารอีกต่อไปครับ แต่วัดกันที่ใครจ่ายค่าจ้างและใครสั่งงาน องค์กรที่มีข้อมูลพนักงานและเวลาทำงานครบถ้วนเป็นระบบ จะตอบคำถามเรื่องจำนวนลูกจ้างและหน้าที่ตามกฎหมายได้ทันที ซึ่งเป็นประโยชน์ทั้งต่อนายจ้างและต่อลูกจ้างที่ควรได้รับสิทธิตามกฎหมายครับ

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Qพนักงาน Outsource ถือเป็นลูกจ้างของใคร?

โดยหลักถือเป็นลูกจ้างของบริษัทผู้รับเหมาแรงงาน เพราะเป็นผู้จ่ายค่าจ้างและมีอำนาจบังคับบัญชาโดยตรง อย่างไรก็ตาม กฎหมายคุ้มครองแรงงานยังกำหนดความรับผิดร่วมของผู้ประกอบกิจการในบางกรณี จึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นรายกรณีครับ

Qไม่มีตำแหน่งงานให้คนพิการทำจริง ๆ ต้องทำอย่างไร?

กฎหมายเปิดทางเลือกไว้ครับ นายจ้างอาจส่งเงินเข้ากองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการตามมาตรา 34 หรือใช้แนวทางตามมาตรา 35 เช่น ให้สัมปทาน จัดสถานที่จำหน่ายสินค้า จ้างเหมาช่วงงาน หรือให้ความช่วยเหลืออื่นแก่คนพิการหรือผู้ดูแลคนพิการครับ

Qมีพนักงานกระจายหลายไซต์งาน จะรวมตัวเลขให้ถูกต้องได้อย่างไร?

ควรใช้ระบบลงเวลาและฐานข้อมูลพนักงานชุดเดียวกันทั้งองค์กร เช่น โปรแกรมเงินเดือน จ่ายครั้งเดียว ไม่มีรายเดือน ที่รวมข้อมูลพนักงานทุกสาขาและออกทะเบียนลูกจ้างตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานได้ ทำให้ตรวจสอบจำนวนลูกจ้างได้ตรงกันทุกไซต์งานครับ

💼 ข้อมูลพนักงานหลายไซต์งาน รวมไว้ที่เดียวกับ Digitalscan
🏢
รองรับหลายบริษัท หลายสาขา

รวมข้อมูลเวลาทำงานและเงินเดือนของทุกสาขาไว้ในโปรแกรมเดียว ตรวจสอบจำนวนลูกจ้างได้ครบ

⏱️
ลงเวลาแม่นยำ เอกสารครบ

ใช้คู่กับ เครื่องสแกนใบหน้า ฝ่ามือ WP800 ดึงข้อมูลผ่าน Wi-Fi, LAN หรือ USB เข้าคอมพิวเตอร์ของบริษัทเอง พร้อมออกทะเบียนลูกจ้างและเอกสารราชการ

💰
ต้นทุนชัดเจนตั้งแต่วันแรก

ซอฟต์แวร์จาก Digitalscan (บริษัท อินโนเวชั่น สแกน จำกัด) ซื้อขาด จ่ายครั้งเดียวจบ ไม่มีค่ารายเดือน

⚖️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: บทความนี้อ้างอิงคำพิพากษาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษที่ 4771/2561 และ พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 มาตรา 33, 34 และ 35 จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายรายกรณี และไม่ได้มุ่งเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หากมีข้อพิพาทหรือกรณีเฉพาะ ควรปรึกษาทนายความหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงครับ